Mój kumpel Dyktator

Podziwiałem sufit kościoła w Bamako, a potem zacząłem przeglądać materiały wideo z Zimbabwe z 1990 roku. 

W pewnym momencie wpadłem na pomysł nowatorskiej powieści pod roboczym tytułem „Obiad z dyktatorem”. Zgadnijcie, jaka pierwsza para mi wypadła?

Robert Mugabe i Elon Musk. Tak, właśnie oni. Obaj kolesie to przecież prawie ziomale, urodzeni po dwóch stronach tej samej rzeki - Limpopo.

W mojej opowieści mieszkają w Teksasie. Musk zajmuje przyczepę kempingową, Mugabe wpada do niego z sąsiedzką wizytą. Nie ma żadnego protokołu, ochroniarzy ani czerwonego dywanu. 

Jest za to stół przykryty ceratą, kawa w emaliowanych kubkach i rozmowa, która może potoczyć się w zupełnie nieoczekiwanym kierunku.

Mugabe chce wiedzieć, czy na Marsie będzie można znacjonalizować kopalnie.

Musk pyta, jak długo można rządzić krajem, zanim obywatele stracą cierpliwość.

Gość odpowiada, że to zależy od obywateli. Potem rozmawiają o pieniądzach, ziemi, władzy i przyszłości ludzkości. 

Jeden ma doświadczenie w zarządzaniu państwem, drugi w zarządzaniu wyobraźnią inwestorów. Obaj są przekonani, że wiedzą, jak urządzić świat. 

A ja dopiero zaczynam się zastanawiać, kto właściwie kogo zaprosił na ten obiad.

Dogon z Mali

Dogonowie też mają swoich dżihadystów. 

I nie jest to dla nich abstrakcyjny problem z telewizyjnych wiadomości, lecz całkiem realny strach, który od kilku lat towarzyszy życiu w Kraju Dogonów. Wioski, drogi, targi, które jeszcze kilka lat temu funkcjonowały według własnego, odwiecznego rytmu, znalazły się w cieniu przemocy.

Trochę jak u Houellebecqa: człowiek chciałby po prostu żyć po swojemu, pielęgnować tradycję, zajmować się codziennymi sprawami, a tu nagle okazuje się, że ktoś ma wobec niego zupełnie inny plan. Tyle że u Dogonów nie jest to literacka wizja przyszłości. 

To rzeczywistość, z którą muszą się mierzyć.

 Na zdjęciu jeden z ludzi tego świata. I trudno nie pomyśleć, że za tym spokojnym spojrzeniem kryje się znacznie więcej, niż można zobaczyć podczas krótkiego spotkania.

Ślady francuskiego imperium

Jest dobrze w Bamako. 

Mają tu nawet własną Biedronkę, czyli Coccinelle, z czerwonym owadem nad wejściem, choć wystylizowanym nieco inaczej niż nasz polski pierwowzór. W środku francuskie artykuły spożywcze, więc można sobie przypomnieć, że Mali było kiedyś częścią francuskiego imperium, a niektóre przyzwyczajenia przetrwały dłużej niż niejeden pomnik.

Na ulicy konkurencję robią supermarketowi sprzedawcy owoców.

Arbuzy piętrzą się w stosach, pomarańcze wyglądają, jakby właśnie odbyły sesję fotograficzną, ananasy cierpliwie czekają na amatora słodkiego życia, a banany nie zaprzątają sobie głowy geopolityką. 

Do wyboru, do koloru. Można kupować, targować się i jeść, nie martwiąc się specjalnie o jutrzejsze dostawy. Głód nam nie grozi. W Bamako, jak widać, nawet jeśli świat się wali, to przynajmniej można zjeść porządny kawałek arbuza.

Gdybym tylko wiedział wcześniej o istnieniu Coccinelle, zdążyłbym zainstalować aplikację w telefonie, założyć konto lojalnościowe i zacząć zbierać punkty. 

Może nawet trafiłbym na promocję: dziesięć kilo cukru w cenie pięciu. Człowiek jedzie do Afryki, żeby poznawać odległe kultury, a potem żałuje, że nie aktywował kuponu na cukier. Taka jest siła nowoczesnej cywilizacji.

Gość prowadzi właśnie zwiad akustyczny. 

Stuka w arbuza, przykłada ucho, nasłuchuje. Nie ma żartów, owoc musi przejść kontrolę jakości. W Bamako nawet arbuz nie może liczyć na to, że zostanie kupiony na ładne oczy. Czy aby na pewno dojrzały? A może tylko dobrze udaje?