W Timbuktu interes musi się kręcić. Nawet wtedy, kiedy dżihadyści stoją u bram, przyszłość wygląda niewesoło, a piasek powoli odzyskuje to, co człowiekowi udało się kiedyś wydrzeć pustyni.
Nie ma znaczenia, czy ktoś właśnie rozważa ucieczkę, czy zastanawia się, kto jutro będzie rządził miastem. Zawsze znajdzie się ktoś, kto ma trochę srebra na sprzedaż i ktoś, kto być może zechce je kupić.
Tuaregowie są do tego stworzeni. Nie do siedzenia z założonymi rękami i rozpamiętywania nieszczęść, lecz do wypatrywania okazji.
Są malowniczy, to prawda. Białe turbany, długie szaty, ciemne twarze, spojrzenia ludzi, którzy widzieli już niejedną karawanę, niejeden przewrót i niejeden koniec świata. Ale pod tą malowniczością kryje się całkiem przyziemna natura przedsiębiorcy. Tuareg nie musi długo zastanawiać się nad sytuacją geopolityczną Sahelu, żeby dojść do wniosku, że jeżeli pojawił się klient, trzeba mu pokazać towar.
A towar jest całkiem przyzwoity.
Srebro, amulety, zawieszki, naszyjniki, ozdoby o geometrycznych wzorach, które wyglądają, jakby ktoś przeniósł na metal mapę nieznanego świata. Trójkąty, romby, linie, wypukłe guzki, czarne koraliki. Wszystko leży na czerwonym materiale, który w pełnym słońcu wygląda jak teatralna kurtyna. Handlarze rozkładają swoje skarby z powagą jubilerów, choć za chwilę mogą przejść do targowania się z takim samym zapałem, z jakim jeszcze przed chwilą prezentowali historię każdego przedmiotu.
Właściwie poza piaskiem niewiele tu jest. Piasek, słońce, kilka murów, ludzie i ich interesy.
Nawet starych mauzoleów, których spodziewałby się człowiek po przyjeździe do miasta tak obciążonego historią, czasem trzeba szukać ze świecą. Ale srebro jest. I wielbłądy. A jeśli są srebro i wielbłądy, to znaczy, że świat jeszcze się nie skończył.
Tuaregowie trzymają się mocno.
Przetrwali imperia, kolonizatorów, granice wyrysowane na mapach, wojny, susze i polityków obiecujących, że tym razem będzie inaczej. Dżihadyści też nie są przecież pierwszym nieszczęściem, jakie spadło na tę część świata. Można się ich bać, można przeklinać, można pakować dobytek, ale nie ma powodu, żeby wyrzucać srebro do piasku. Może jutro przyjedzie kolejny klient.












