Thursday, November 12, 2026

Widzialne i niewidzialne symbole rozwoju KL

Obserwuję Kuala Lumpur od 2002 roku i przez ponad dwie dekady widziałem, jak zmienia się to miasto. 

Kiedy przyjechałem tam po raz pierwszy, jego symbolem były bliźniacze wieże Petronas, autostrady i wielkie centra handlowe. Dziś nad panoramą dominuje również Merdeka 118, drugi najwyższy ukończony budynek świata, a stolica Malezji coraz śmielej aspiruje do roli jednego z najważniejszych centrów gospodarczych Azji Południowo-Wschodniej.


 

Pod względem liczby mieszkańców Kuala Lumpur przypomina Warszawę, ale jego rzeczywiste zaplecze miejskie jest znacznie większe i obejmuje rozległą aglomerację Klang Valley. 

Malezyjska stolica korzysta też z korzystniejszej sytuacji demograficznej: młodszego społeczeństwa i napływu ludzi poszukujących pracy oraz nowych możliwości. W centrum miasta powstaje Tun Razak Exchange, dzielnica finansowa mająca przyciągać międzynarodowy kapitał i firmy technologiczne.

Jeszcze większe pieniądze płyną do Malezji na rozwój centrów danych i infrastruktury sztucznej inteligencji. Google zapowiedział inwestycję wartą 15 miliardów dolarów, a kraj chce stać się jednym z regionalnych zapleczy cyfrowej gospodarki. 

Równocześnie Malezja rozwija własne systemy płatności elektronicznych, takie jak DuitNow, które coraz szerzej funkcjonują również w transakcjach transgranicznych.

Kuala Lumpur to również raj dla miłośników jedzenia ulicznego. 

Najlepiej przekonać się o tym na Jalan Alor, gdzie wieczorami dziesiątki restauracji i straganów serwują dania kuchni malajskiej, chińskiej i tajskiej. W tym mieście naprawdę trudno umrzeć z głodu.

Mój kumpel Dyktator

Podziwiałem sufit kościoła w Bamako, a potem zacząłem przeglądać materiały wideo z Zimbabwe z 1990 roku. 

W pewnym momencie wpadłem na pomysł nowatorskiej powieści pod roboczym tytułem „Obiad z dyktatorem”. Zgadnijcie, jaka pierwsza para mi wypadła?


Robert Mugabe i Elon Musk. Tak, właśnie oni. Obaj kolesie to przecież prawie ziomale, urodzeni po dwóch stronach tej samej rzeki - Limpopo.

W mojej opowieści mieszkają w Teksasie. Musk zajmuje przyczepę kempingową, Mugabe wpada do niego z sąsiedzką wizytą. Nie ma żadnego protokołu, ochroniarzy ani czerwonego dywanu. 

Jest za to stół przykryty ceratą, kawa w emaliowanych kubkach i rozmowa, która może potoczyć się w zupełnie nieoczekiwanym kierunku.




Mugabe chce wiedzieć, czy na Marsie będzie można znacjonalizować kopalnie.

Musk pyta, jak długo można rządzić krajem, zanim obywatele stracą cierpliwość.

Gość odpowiada, że to zależy od obywateli. Potem rozmawiają o pieniądzach, ziemi, władzy i przyszłości ludzkości. 

Jeden ma doświadczenie w zarządzaniu państwem, drugi w zarządzaniu wyobraźnią inwestorów. Obaj są przekonani, że wiedzą, jak urządzić świat. 

A ja dopiero zaczynam się zastanawiać, kto właściwie kogo zaprosił na ten obiad.

Tuesday, November 10, 2026

Dogon z Mali

Dogonowie też mają swoich dżihadystów. 

I nie jest to dla nich abstrakcyjny problem z telewizyjnych wiadomości, lecz całkiem realny strach, który od kilku lat towarzyszy życiu w Kraju Dogonów. Wioski, drogi, targi, które jeszcze kilka lat temu funkcjonowały według własnego, odwiecznego rytmu, znalazły się w cieniu przemocy.

Trochę jak u Houellebecqa: człowiek chciałby po prostu żyć po swojemu, pielęgnować tradycję, zajmować się codziennymi sprawami, a tu nagle okazuje się, że ktoś ma wobec niego zupełnie inny plan. Tyle że u Dogonów nie jest to literacka wizja przyszłości. 

To rzeczywistość, z którą muszą się mierzyć.


 Na zdjęciu jeden z ludzi tego świata. I trudno nie pomyśleć, że za tym spokojnym spojrzeniem kryje się znacznie więcej, niż można zobaczyć podczas krótkiego spotkania.