Mexico Monte Albán - stolica Indian Zapotekow. Meksyk

Monte Albán jest stara stolica Indian Zatopek z okresu prekolumbijskiego. Ruiny tego miasta leza na wysokosci 1900 metrow n.p.m. i sa oddalone tylko 10 km od miasta Oaxaca. Miasto zostalo zalozone okolo 2500 lat temu i w II wieku n.e. stalo sie waznym osrodkiem miejskim calej Mezoameryki.

Miasto Zapotekow zwane przez nich Danibaan , co oznacza Swieta Gore zwie sie dzis po hiszpansku Biala Gora. Miasto osiagnelo szczyt swojego rozwoju w V wieku n.e. kiedy zamieszkiwalo je prawdopodobnie 25 tysiecy ludzi. Obecne ruiny Monte Albán nie sa tak spektakularne jak miasta Majow na Jukatanie, ale warte wizyty.

Pierwsze badania archelogiczne przeprowadzono tutaj w 1902 roku pod kierunkiem Leopoldo Batres. W latach 30 i 40-tych XX wieku odkopano tutaj budowle zwane poludniowa i polnocna platforma oraz setki grobowcow. Kamienne budowle zrekonstruowano wowczas czesciowo i udostepniono turystom.

Zapotekowie z doliny Oaxaca stworzyli pierwszy system pisany Mezoameryki, rozwiniety pozniej przez kulture Majow. Glownym bogiem Zapotekow byl Coquihani - Bog Swiatla i Cocija - Bog Deszczu.

Swiatynia w Monte Albán.

Czaszka zdobiona turkusem pochodzi z grobowca odkopanego w mlodszej warstwie Monte Alban, datowanej na XIII wiek.

Podczas pobytu w Oaxaca kupilem kilka podobnych masek kamiennych wysadzanych turkusem lub obsydianem i kwarcem. Maski w Oaxaca naleza do najpiekniejszych pamiatek turystycznych w Meksyku.

Wiele budowli w Monte Albán czeka na dalsze gruntowne wykopaliska. Mozliwe, ze w przyszlosci budowle beda odbudowane calkowicie.

Rozumiem dlaczego Hiszpanie nazywali te ruiny Biala Gora. W styczniu kiedy odwiedzilem to miejsce, trawa byla wypalona i caly swiat wydawal sie wyblakly.

Gdy Hiszpanie dotarli tu po raz pierwszy w 1521 roku, stolica Zapotekow byla juz podbita przez Aztekow. Wojska Montezumy I zajely Monte Albán w 1459 roku.

Jest to miejsce wpisane na liste swiatowego dziedzictwa UNESCO.

Najstarsza Swiatynia w Ayutthaya. Putthai Sawan z XVI wieku. Tajlandia

Wedlug potwierdzonych dokumentow Wat Putthai Sawan zostal zbudowany przez ksiecia U Thong.

Swiatynia lezy po drugiej stronie rzeki Chao Phraya i sluzyla za baze pierwszych budowniczych miasta Ayutthayi. Jako jedna z nielicznych starych swiatyn byla zawsze odbudowywana przez Tajow. W roku 1351 U Thong wstapil na tron i koronowal sie jako Ramathibodi I, pierwszy krol Ayutthai.

Budynki swiatynii leza na duzym obszarze i kilka starych viharnow czeka na gruntowna odbudowe.

Glowny Prang jest w doskonalym stanie. W srodku znajduja sie sale z posagami Buddy.

Wat Putthai Sawan jest stale rozbudowywany i od strony parkingu powstaja nowe kompleksy swiatynne. Pomniki z brazu przedstawiaja pierwszych wladcow Ayutthayi.

Glowny Prang i wejscie do sali.

Korytarz w Prangu.

Sciana w korytarzu.

Oltarz w sali.

Dziedziniec wokol Prangu.

Taras jednej z wielu czedi. W tyle plynie rzeka Chao Praya.

Polscy legioniści inspirowali wyznawców voodoo. Haiti

Na Haiti loa oznacza bostwo. Erzulie jest jednym z loa w haitanskim panteonie Voodoo. Erzulie jest dziewica, jest symbolem ksiezyca. Erzulie przedstawia ciemnoskora Etiopke. Jest prototypem pieknej krolowej Saby, ktora odwiedza krola Salomona. Makeda i Solomon sa rodzicami pierwszego cesarza Etiopii - Menelik I ( wg. Kebra Negast ).

Skomplikowane ?

Czy ten haitanski obraz nie jest plagiatem ?

Kultury i religie przenikaja sie. Ludzie wedruja od tysiecy lat. Osiedlaja sie w innych krajach przynoszac tam swoje zwyczaje i wierzenia. Badacze szufladkuja dzis haitanskie voodoo jako klasyczny synkretyzm religijny. Ale przeciez wszystkie obecne religie na swiecie sa synkretyczne. Czy ktos jest w stanie wskazac choc jedna "czysta religie" bez zapozyczen i obcych symboli ?

Flaga voodoo z wizerunkiem Erzulie.

Historia Haiti .

Krzysztof Kolumb laduje na wyspie Hispaniola w 1492 roku.

Na poczatku XVI wieku Hiszpanie zaczynaja sprowadzac niewolnikow na wyspe.


Indianie Tainos, ktorzy zamieszkiwali wyspe przed przybyciem Europejczykow ukrywaja sie w gorach, zdala od wybrzeza.

Pierwsi Afrykanscy niewolnicy - uciekinierzy zamieszkuja osady Indian i plodza mieszane dzieci. Nowa generacja mieszancow nazywa sie zambos.

W polowie XVI wieku zachodnia czesc wyspy ( pozniejsze Haiti ) zostaje zasiedlona przez francuskich piratow wspieranych oficjalnie przez angielski i francuski dwor.
Slynny pirat Bertrand D'Ogeron rozpowszechnia na wyspie uprawe tytoniu.
Pirat Daniel Montbars zwany Ekzekutorem atakuje hiszpanskie osady i statki w calych Zachodnich Indiach.

W 1697 roku Hispaniola zostaje oficjalnie podzielona miedzy Francje i Hiszpanie.
W zachodniej czesci zwanej teraz Saint-Domingue osiadla sie nowa fala francuskich emigrantow.

W XVIII wieku przybywa na wyspe ponad 30 tysiecy emigrantow z Francji.

Saint Domingue jest najbogatsza kolonia francuska, a moze i calego swiata. Tysiace afrykanskich niewolnikow pracuje na plantacjach kawy, trzciny cukrowej i indigo.

w 1789 roku San Domingo zamieszkuje pol miliona ludzi, w tym 437 tysiecy czarnych niewolnikow.

Flaga voodoo z wizerunkiem Erzulie.

Wlasciciele niewolnikow sa zobligowanii do nawrocenia Afrykanczykow na chrzescijanstwo. Afrykanczycy poznaja historie Jezusa i Marii.

W obawie przed rewolta Francuzi zakazuja zgromadzen niewolnikow. Afrykanie pracuja w malych brygadach, gdzie kazdy wywodzi sie z innego plemienia. Ma to utrudnic komunikacje miedzy niewolnikami.

Takie srodowisko tworzy idealne warunki dla narodzin i rozwoju voodoo: religii importowanej przez zachodnio-afrykanskich Joruba, Fon, Ewa i wzbogaconej przez pierwiastki chrzescijanskich wierzen.

Voodoo ma cala palete bostw, ktore nazywaja sie loa. Haitanski glowny Bog zwany Bondye, jedyny stworca zycia nie pelni roli osobistego Boga jak w religiach bliskowschodnich.

Bondye jest niedostepny dla jednostek. Ludzie modla sie do loa.
Waznymi i popularnymi loa sa Ogoun, Zaka, Papa Legba i Erzulie.

Obraz Januarego Suchodolskiego "Bitwa na San Domingo".

Niewolnicy wznosza powstanie w roku 1791, dwa lata po Rewolucji Francuskiej. Zabijaja 2 tysiace Bialych i niszcza wiele plantacji oraz osiedli.

W 1802 roku Napoleon Bonaparte wysyla wojska na San Domingo. Dowodca wojskowej ekspedycji jest szwagier Napoleona - general Charles Leclerc.

Ponad 2000 polskich legionistow jest w 31- tysiecznym kontyngnencie, ktory ma zwrocic Napoleonowi bogate San Domingo. Cesarz wszystkich Francuzow potrzebuje pieniedzy.

W krwawych walkach na wyspie ginie wiekszosc europejskich zolnierzy, a wielu legionistow przechodzi na strone walczacych o wolnosc Haitanczykow.
Polacy nosza ze soba ikony z wizerunkiem Matki Boskiej Czestochowskiej. Wielu z nich pozostaje na stale na wyspie po zwyciestwie Haitanczykow w 1804 roku.

Wizerunek Czarnej Madonny inspiruje wyznawcow Voodoo. Popularna bogini Erzulie opiekunka kobiet, matek, lesbijek i prostytutek ma nowy image.